Bilim Ne Söylüyor?

Güncel araştırmaların anlaşılır özetleri

Psikoloji alanında hakemli dergilerde yayımlanan güncel araştırmalar: ne buldular ve neyi göstermiyorlar?

Bu bölümde psikoloji alanında hakemli dergilerde yayımlanan güncel araştırmaları herkesin anlayabileceği bir dille ele alıyorum. Her yazıda araştırmanın neden ve nasıl yapıldığını, ne bulduğunu ve özellikle neyi göstermediğini anlatıyorum.

Psikoloji haberlerinde sık karşılaşılan bir sorun, bir araştırmanın kanıtlamadığı sonuçların da kesin bilgi gibi aktarılması. Bu bölümde tam tersini yapmayı amaçlıyorum: Merak uyandıran ama abartmayan, açıklayan ama basitleştirmeyen bir anlatım.

Son yazılar

Her yazının sonunda araştırmanın künyesi ve özgün makaleye bağlantı bulunur.

Araştırmaları nasıl seçiyorum?

Bir araştırmanın yeni olması, burada yer alması için yeterli değil. Yazılar şu ölçütlere göre seçiliyor ve hazırlanıyor:

  • Hakemli ve saygın dergiler

    Yalnızca hakem değerlendirmesinden geçmiş, alanında saygın dergilerde yayımlanmış araştırmalar ele alınır.

  • Tam metin

    Yazılar makalenin tam metni okunarak hazırlanır. Yalnızca özetine ulaşılabilen bir araştırmanın bulguları genişletilerek yorumlanmaz.

  • Uygun araştırma deseni

    Sorulan soruya uygun yöntemler önceliklidir: meta-analizler, randomize kontrollü çalışmalar ve uzun süreli izlem çalışmaları gibi.

  • Etkinin büyüklüğü ve kanıtın kesinliği

    Bir sonucun istatistiksel olarak anlamlı olması, gündelik yaşamda önemli olduğu anlamına gelmez. Etkinin büyüklüğü ve kanıtın ne kadar güvenilir olduğu ayrıca belirtilir.

  • Nedensellik ve sınırlılıklar

    İlişki bulan araştırmalar neden-sonuç gösteriyormuş gibi sunulmaz. Her yazıda araştırmanın sınırlılıkları ve neyi söylemediği açıkça yazılır.

  • Şeffaflık

    Finansman ve çıkar çatışması beyanlarına dikkat edilir. Araştırmanın konusu benim de uyguladığım bir alansa bu belirtilir; yazılar bir hizmeti tanıtmak amacıyla kullanılmaz.

Bu bölümdeki yazılar bilgilendirme amaçlıdır; kişisel bir değerlendirmenin, tanının ya da tedavinin yerini tutmaz. Yazılarda ele alınan araştırmaların daha sonra düzeltilmesi ya da geri çekilmesi durumunda ilgili yazılar yeniden değerlendirilir.

Kendi yayımlanmış çalışmalarımın anlaşılır özetleri için Araştırmalarım sayfasına bakabilirsiniz.