Mary Main

Yetişkin Bağlanma Görüşmesi ve dağınık bağlanma, 1943–2023

Önemli olan çocuklukta ne yaşandığından çok, bugün onun ne kadar tutarlı anlatılabildiğidir.

Yetişkin Bağlanma Görüşmesi ve dağınık bağlanma

Kısa yaşam öyküsü

Mary Main, Ainsworth’ün öğrencisi olarak yetişti ve meslek yaşamının büyük bölümünü California Üniversitesi, Berkeley’de geçirdi. Orada San Francisco Körfez Bölgesi’nde aileleri yıllarca izleyen Berkeley Sosyal Gelişim Projesi’ni yürüttü.

Çalışmalarının çoğunu eşi ve meslektaşı Erik Hesse ile, öğrencileri Carol George, Nancy Kaplan ve Judith Solomon gibi araştırmacılarla birlikte yaptı. 2023’te hayatını kaybetti.

Bir rastlantının öyküsü

Hesse, Yetişkin Bağlanma Görüşmesi’nin bir puanlama sistemine sahip olmasının baştan planlanmadığını anlatır. Main, bir babanın görüşmesinin hafifçe yapışkan ama güvenli bir bebeğin davranışını andırdığını fark edince, anlatım biçiminin kendisinin incelenebileceğini düşündü. Görüşme, iki öğrencisinin tezlerine ebeveynlerin aile geçmişlerini eklemek istemesiyle yarım sayfalık bir soru listesi olarak başlamıştı.

Ne buldu?

Main, Kaplan ve Cassidy 1985’te Körfez Bölgesi’ndeki kırk çocuğu altı yıl sonra yeniden inceledikleri çalışmalarında bağlanmanın “temsiller düzeyine” taşınabileceğini gösterdi. Yetişkin Bağlanma Görüşmesi yaklaşık bir saat süren, yirmi kadar sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşmedir. Kişiden her ebeveyni için beş sıfat seçmesi ve bunları anılarla desteklemesi; üzüldüğü, incindiği ya da hastalandığı zamanları, ayrılıkları, kayıpları ve bunların bugününü nasıl etkilediğini anlatması istenir.

Puanlamada belirleyici olan yaşananların kendisi değil, anlatının tutarlılığıdır. Kayıtsız anlatımlarda ebeveynler olumlu sıfatlarla anlatılır ama bunları destekleyen anılar gelmez; ya da kişi “hatırlamıyorum” der. Saplantılı anlatımlarda ise konuşma uzar, dağılır ve geçmişin öfkesi bugüne taşar. Güvenli-özerk anlatımlar acı veren deneyimleri bile tutarlı biçimde aktarabilir.

Main ve Solomon, mevcut kategorilere uymayan iki yüzü aşkın Yabancı Durum kaydını yeniden inceleyerek dağınık ya da yönü belirsiz bağlanmayı tanımladı. Bu bebekler ebeveyne yaklaşırken başını çevirebilir, donup kalabilir ya da çelişkili hareketler yapabilir. Main ve Hesse bunu “çözümsüz korku” olarak açıkladı: Bağlanma figürü aynı anda hem korkunun kaynağı hem de çözümüdür.

Görüşmenin örüntüleri

Güvenli-özerk: Olumlu ya da olumsuz yaşantılar dengeli ve tutarlı biçimde anlatılır.
Kayıtsız: Bağlanma yaşantıları küçümsenir ya da idealleştirilir; anılar sınırlıdır.
Saplantılı: Geçmiş ilişkilere öfkeli ya da edilgen biçimde takılı kalınır; anlatı dağınıktır.
Çözümsüz: Kayıp ya da travma konuşulurken düşünme ve konuşma takibinde kısa kopmalar görülür.

Kuramın sorduğu soru

“Bir ebeveynin kendi çocukluğunu nasıl anlattığı, çocuğuyla kurduğu bağ hakkında ne söyler?”

Bugün nasıl değerlendiriliyor?

Güçlü yanlar

Zengin ve iyi doğrulanmış bir araç; on binden fazla görüşmeyi kapsayan meta-analizlere temel oldu.
Ebeveynin görüşme sınıflaması ile bebeğin bağlanması arasında belirgin bir uyum gösterildi.
Psikanalitik ve klinik dünyada geniş yankı buldu.

Sınırlılıklar

Uygulaması ve puanlaması pahalı, uzun ve sertifikalı eğitim gerektiriyor.
Ebeveyn duyarlılığı, kuşaklar arası aktarımın ancak bir bölümünü açıklıyor.
Görüşme ile öz bildirim ölçekleri birbirinin yerine kullanılamaz; aralarındaki ilişki çok zayıf.

Dağınık bağlanma bir tanı değildir ve tek bir gözlemle kişiye ya da çocuğa yakıştırılamaz. Bu sınıflama yalnızca eğitimli uzmanlarca, standart koşullarda yapılabilir.

Başlıca eserleri

Main, Kaplan ve Cassidy, Security in infancy, childhood, and adulthood (1985)
George, Kaplan ve Main, Adult Attachment Interview protokolü (1984/1985/1996)
Main ve Solomon, dağınık/yönü belirsiz bağlanma (1986, 1990)
Main ve Hesse, ebeveynlerin çözümsüz travmatik yaşantıları ve bebeklerde dağınık bağlanma (1990)

Kaynaklar

Hesse, E. (2016). The Adult Attachment Interview: Protocol, method of analysis, and selected empirical studies: 1985–2015. J. Cassidy ve P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (3. baskı, s. 553–597). Guilford Press.
Lyons-Ruth, K. ve Jacobvitz, D. (2016). Attachment disorganization from infancy to adulthood. J. Cassidy ve P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (3. baskı, s. 667–695). Guilford Press.
Mikulincer, M. ve Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2. baskı). Guilford Press, s. 97–103.

Bu sayfadaki metinler yukarıdaki kaynaklardan yararlanılarak özgün olarak yazılmıştır.

Bağlanma atlasındaki tüm araştırmacılar, yakınlık haritası ya da doğru bilinen yanlışlar