Mary D. Salter Ainsworth

Yabancı Durum ve güvenli üs, 1913–1999

Bebeğin dünyayı keşfetme cesareti, gerektiğinde dönebileceği güvenli bir üsse dayanır.

Yabancı Durum ve güvenli üs

Kısa yaşam öyküsü

Mary Salter Ainsworth 1913’te Ohio’da doğdu. 1939’da Toronto Üniversitesi’nde gelişim psikolojisi doktorasını tamamladı; danışmanı William Blatz’ın güvenlik kuramından etkilenen tezi güvenlik ve bağımlılık üzerineydi. Savaştan sonra kişilik değerlendirmesi öğretmek için Rorschach eğitimleri aldı ve bu alanda bir kitabın yazarları arasında yer aldı.

Eşi doktorasını tamamlamak için Londra’ya gidince bir gazete ilanında gördüğü araştırma işine başvurdu; işin Bowlby’nin ekibinde olduğunu sonradan öğrendi. Ardından Uganda’da anne ve bebekleri evlerinde gözlemledi, Kuzey Amerika’ya döndükten sonra Johns Hopkins Üniversitesi’nde çalıştı. Kariyerinin son döneminde Virginia Üniversitesi’ndeydi.

Yaşamdan kurama

Ainsworth, Bowlby’yle tanıştığında yanında birkaç araştırma yöntemi ve hocası Blatz’tan öğrendiği bir güvenlik kuramı vardı. Bowlby’nin ekibinde Robertson’ın ayrılık filmlerini incelemek ise ona davranış gözleminin değerini gösterdi. Mikulincer ve Shaver, Ainsworth’ün naturalistik gözlemin “hiçbir yere varmayacağını” düşünen meslektaşlarıyla tartışmak zorunda kaldığını da aktarır.

Ne buldu?

Uganda’da 28 anne-bebek çiftini birkaç ay boyunca evlerinde ziyaret etti. Güvenli bebeklerin anneleri bebekleriyle pek oyun oynamasa da onların ihtiyaçlarına son derece duyarlıydı; bazı bebekler az gördükleri babalarına da güçlü biçimde bağlanıyordu.

Baltimore’da yaklaşık yirmi altı aileyle bir yıl süren ev gözlemleri yaptı ve bunları laboratuvarda yaklaşık yirmi dakikalık bir prosedürle birleştirdi: Yabancı Durum. Bebek tanımadığı bir odada annesiyle oyuncakları keşfeder, bir yabancıyla tanışır, iki kez kısa süre ayrı kalır ve yeniden buluşur. Sınıflandırma asıl olarak yeniden buluşma anlarındaki davranışa dayanır.

Ainsworth’ün en önemli katkısı, laboratuvardaki davranışı evde gözlenen annelik davranışlarıyla ilişkilendirmesiydi. Evde daha duyarlı, kabul edici, işbirlikçi ve ulaşılabilir olan annelerin bebekleri Yabancı Durum’da daha çok güvenli örüntü gösteriyordu.

Üç örüntü

Ainsworth bu örüntülere bilerek A, B ve C gibi tarafsız adlar verdi. Dördüncü örüntü olan dağınık bağlanma daha sonra Mary Main ve Judith Solomon tarafından tanımlandı.

Güvenli: Bebek ebeveynini güvenli üs olarak kullanır, ayrılıkta onu özler, yeniden buluşmada yaklaşır, gerekirse teselli bulur ve oyuna döner.
Kaçıngan: Ayrılıkta belirgin bir sıkıntı göstermez, buluşmada ebeveynden uzak durur. Kalp atışı ölçümleri ise bu bebeklerin de içten içe uyarıldığını gösterir.
Kaygılı-dirençli: Ayrılıkta çok sıkıntılıdır; buluşmada temas arayışıyla öfkeli direnci bir arada gösterir ve kolay sakinleşmez.

Kuramın sorduğu soru

“Bir bebeğin ayrılıktan sonra ebeveyniyle nasıl yeniden buluştuğu, evdeki ilişkileri hakkında ne söyler?”

Bugün nasıl değerlendiriliyor?

Güçlü yanlar

Bağlanmayı ölçülebilir kıldı ve binlerce çalışmanın önünü açtı.
Duyarlılık kavramı müdahale programlarının temeli oldu.
Verileri, örüntülerin aslında iki boyutta dağıldığını daha 1978’de gösteriyordu.

Sınırlılıklar

Baltimore örneklemi küçük, beyaz ve orta sınıftı.
Duyarlılık ile güvenli bağlanma arasındaki ilişki meta-analizlerde orta düzeydedir; duyarlılık tek belirleyici değildir.
Farklı kültürlerde duyarlılığın biçimi değişebilir; asıl önemli olan işlevidir.

Başlıca eserleri

Infancy in Uganda: Infant care and the growth of love (1967)
Ainsworth ve Wittig, Yabancı Durum’un ilk tanımı (1969)
Ainsworth, Blehar, Waters ve Wall, Patterns of attachment (1978)
Attachments beyond infancy (1989)
Ainsworth ve Bowlby, An ethological approach to personality development (1991)

Kaynaklar

Cassidy, J. (2016). The nature of the child’s ties. J. Cassidy ve P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (3. baskı, s. 3–24). Guilford Press.
Solomon, J. ve George, C. (2016). The measurement of attachment security and related constructs in infancy and early childhood. J. Cassidy ve P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (3. baskı, s. 366–398). Guilford Press.
Mesman, J., van IJzendoorn, M. H. ve Sagi-Schwartz, A. (2016). Cross-cultural patterns of attachment: Universal and contextual dimensions. J. Cassidy ve P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (3. baskı, s. 852–877). Guilford Press.
Mikulincer, M. ve Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2. baskı). Guilford Press, s. 8–9, 75–78, 116, 518.

Bu sayfadaki metinler yukarıdaki kaynaklardan yararlanılarak özgün olarak yazılmıştır.

Bağlanma atlasındaki tüm araştırmacılar, yakınlık haritası ya da doğru bilinen yanlışlar