Sue Johnson

Duygu odaklı çift terapisi, 1947–2024

Çift kavgalarının altındaki asıl soru çoğu zaman şudur: Sana ulaşabilir miyim, ihtiyacım olduğunda yanımda olacak mısın?

Duygu odaklı çift terapisi

Kısa yaşam öyküsü

Susan M. Johnson 1947’de doğdu, İngiltere’de büyüdü ve lisans eğitimini Hull Üniversitesi’nde aldı. Yüksek lisans ve doktorasını Kanada’da British Columbia Üniversitesi’nde tamamladı ve Kanada’yı yurt edindi. Ottawa Üniversitesi’nde profesör olarak çalıştı; 1998’de kurulan Ottawa Çift ve Aile Enstitüsü’nün kurucuları arasında yer aldı. Duygu odaklı terapinin ilk sonuç çalışmalarından birini Leslie Greenberg ile birlikte yaptı.

Duygu odaklı çift terapisinin temel kitaplarının yanı sıra geniş kitlelere yönelik kitaplar da yazdı. 2024’te hayatını kaybetti.

Bağımlılığı yeniden düşünmek

Brassard ve Johnson, çift ve aile terapisi alanının uzun süre özerkliği yücelttiğini, bağlanma kuramının ise başkasına dayanmayı doğuştan bir ihtiyaç olarak gördüğünü hatırlatır. Johnson’ın yaklaşımında partnerler birbirinden uzaklaşarak değil, birbirleriyle birlikte büyür.

Yaklaşımın temel fikri

Duygu odaklı çift terapisine göre ilişkideki sıkıntı, çoğu zaman tartışılan konunun içeriğinden değil, bağı tehdit eden olumsuz etkileşim döngülerinden kaynaklanır. En bilinen döngüde bir partner yakınlık için daha çok bastırırken diğeri baskı hissedip geri çekilir; her birinin tepkisi diğerininkini besler.

Terapist çift için güvenli bir liman ve güvenli bir üs olmaya çalışır. Duygulara öncelik verilir; partnerlerin yüzeydeki öfke ya da sessizliğin altındaki kırılgan duyguları ve bağlanma ihtiyaçlarını birbirine gösterebilmesi hedeflenir.

Johnson ayrıca, bir partnerin en çok ihtiyaç duyduğu anda yalnız bırakıldığını ya da ihanete uğradığını hissetmesini bağlanma yarası olarak tanımladı ve bu yaraların onarımı için bir model geliştirdi.

Üç aşama

Yaklaşım üç aşama ve dokuz adım olarak tanımlanır.

Döngüyü yavaşlatmak: Olumsuz döngü çiftin ortak düşmanı hâline gelir; kimin suçlu olduğundan çok döngünün nasıl işlediği konuşulur.
Bağı yeniden yapılandırmak: Geri çekilen partner yeniden ilişkiye katılır, suçlayan partner yumuşar ve ihtiyaçlarını kırılganlığıyla birlikte dile getirir.
Pekiştirmek: Yeni etkileşim biçimleri gündelik sorunlara ve geleceğe taşınır.

Kuramın sorduğu soru

“İki partner, birbirine ulaşma çabalarının birbirini uzaklaştırdığı bir döngüden nasıl çıkabilir?”

Bugün nasıl değerlendiriliyor?

Güçlü yanlar

Kontrollü çalışmalarda çiftlerin yaklaşık yüzde yetmişi on ila on iki seans sonunda ilişki sıkıntısından kurtuldu.
Kazanımların iki üç yıllık izlemlerde de sürdüğü bildirildi.
Çift ilişkisi sıkıntısı için kanıta dayalı yaklaşımlar arasında sayılır.

Sınırlılıklar

Çalışmaların çoğunda partner şiddeti dışlama ölçütüydü; yaklaşım şiddet içeren ilişkiler için tasarlanmamıştır.
Bütün çift terapilerinde olduğu gibi çiftlerin bir bölümü yarar görmez ya da zamanla geri döner.
Depresyon ve travma gibi alanlara uyarlamaların daha büyük örneklemlerle sınanması gerekiyor.

İlişkinizde tehdit, şiddet ya da zorlayıcı kontrol varsa çift terapisi ilk adım olmayabilir; önce güvenliğinizi düşünün. Acil tehlikede 112’yi arayın; danışma için Alo 183’e ulaşabilir, KADES uygulamasını kullanabilirsiniz.

Başlıca eserleri

The practice of emotionally focused marital therapy: Creating connection (1996)
The practice of emotionally focused couple therapy (2. baskı, 2004)
Johnson, Hunsley, Greenberg ve Schindler, Emotionally focused couples therapy: Status and challenges (1999)
Love sense (2013)

Bu sayfadaki döngüler atlasın İlişkinin dansı bölümünde kurgusal örneklerle anlatılıyor. Çift çalışmaları için Çift terapisi sayfasına da bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Brassard, A. ve Johnson, S. M. (2016). Couple and family therapy: An attachment perspective. J. Cassidy ve P. R. Shaver (Ed.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (3. baskı, s. 805–826). Guilford Press.
Johnson, S. M., Hunsley, J., Greenberg, L. ve Schindler, D. (1999). Emotionally focused couples therapy: Status and challenges. Clinical Psychology: Science and Practice, 6, 67–79.
Mikulincer, M. ve Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2. baskı). Guilford Press, s. 345, 443–447.

Bu sayfadaki metinler yukarıdaki kaynaklardan yararlanılarak özgün olarak yazılmıştır.

Bağlanma atlasındaki tüm araştırmacılar, yakınlık haritası ya da doğru bilinen yanlışlar